Anakronizm Nedir? Tarihsel Çarpıtmaların Etkileri

Anakronizm, tarihi olayların geçtiği zamanlarda henüz icat ya da keşfedilmemiş şeyleri kullanmak veya bunlarla ilgili görseller düzenlemektir. Tarih boyunca bazı alanlarda bunlar zaman zaman kullanılmıştır; bu kullanım, kimi zaman sanatçıların özgür hayal gücünden kaynaklansa da, bazen de izleyiciye veya okuyucuya yanlış bilgi verme amacı taşımaktadır. Bazen bilinçli olarak, bazense farkında olmadan yapılmışlardır. Özellikle sinema film ya da dizilerde bu tür anakronistik unsurları görmekteyiz, zira yapımcılar izleyiciyi daha fazla etkilemek amacıyla döneme ait olmayan nesneleri ve kıyafetleri kullanmaktan çekinmemektedirler. Bazen edebiyat alanında da çeşitli amaçlarla görünmektedir; yazarlar, belirli temaları ve karakterleri güçlendirmek için tarihsel gerçeklikten sapabilmektedirler. Ancak bazıları, bunları tarihsel yorumlamalarda kullanmıştır ki bu, çok yapılmaması gereken metodolojiye ve tarih yorumlamasına tamamen aykırı olan durumlardandır. Bunlar, insanların bir çeşit hayal dünyasını yansıtmakta ve tarihsel objektifliği göz ardı etmesi sebebiyle gerçeklikten uzak çıkarımlar yapılmasına neden olmaktadır. Özellikle tarih akademisinde, nesnel ve tarafsız bir bakış açısının önemi büyüktür; tarih yazımında anakronizm, tarihçilerin doğru sonuçlara ulaşmasının önünde bir engel teşkil etmektedir. Burada tarihin akışında ve tarihin gerçekliğinden uzak bir tutum sergilenmekte, bu durum ise tarihin çarpıtılmasına da sebep olmaktadır. Bu bağlamda, burada yapılması gereken en önemli çıkarım, dönemin yaşandığı süreçte kendimizi o dönemdeymişçesine hayal edip o şekilde yorum yapmaktır. Bu konuya çok fazla örnek verilebilir, özellikle daha önceden yaşanmış büyük savaşlar veya toplumsal değişimlerin incelenmesinde anakronizmin etkileri göz önüne serilebilir. Ancak tarih yolculuğuna çıkıldığında, o günün gözleri ve şartlarında düşünmek, tarihi doğru öğrenip yorumlamak noktasında önem arz eden şeylerin başında gelmektedir. Bugünün dünyasında uçak ve arabaların olması, XV. yy’da uzun süren seferlerin açıklanmasında kullanılmaz; böyle bir mantık tarihte yer alamaz, zira her dönemin kendine özgü dinamikleri ve tarihsel bağlamları bulunmaktadır. Sonuç olarak tarihin yaşandığı dönemi ile ilgili bir çalışma yapmak, doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak için kaçınılmaz bir süreçtir. Sizler de tarih okurken bu noktayı göz önünde tutmanız, size doğruya ulaşmanıza vesile olacaktır; bu şekilde, tarihsel bilgiye daha derinlemesine bir anlayışla yaklaşabilir, geçmişin zenginliklerini daha iyi kavrayabilirsiniz. Kitapla kalın, bilgiyle kalın